ถ้าให้เดาว่ารองเท้าคู่ไหนที่สายแฟชั่นนิวยอร์กยอมรอคิวข้ามปี คำตอบอาจไม่ใช่สนีกเกอร์ลิมิเต็ดจากแบรนด์ยักษ์ แต่เป็นรองเท้าทำสวนหน้าตาบ้านๆ จากแบรนด์เล็กๆ ในฝรั่งเศสที่ชื่อว่า Plasticana
จุดเริ่มต้น: เมื่อพลาสติกไม่จำเป็นต้องมาจากน้ำมันล้วนๆ
Plasticana ก่อตั้งขึ้นในปี 1998 โดย André Ravachol ชาวฝรั่งเศส ด้วยแนวคิดที่ล้ำหน้ากว่ายุคสมัยไปมาก นั่นคือ การลดสัดส่วนปิโตรเลียมในพลาสติก แทนที่จะใช้พลาสติกจากน้ำมันดิบ 100% เขาเลือกพัฒนาวัสดุคอมโพสิต (composite) ที่ผสมระหว่าง พลาสติกรีไซเคิลได้ + เส้นใยกัญชง โดยให้เส้นใยจากพืชเข้าไปแทนที่เนื้อพลาสติกบางส่วน เท่ากับว่ารองเท้าทุกคู่ใช้ปิโตรเลียมน้อยลง และคาร์บอนส่วนหนึ่งในตัวรองเท้ามาจากการสังเคราะห์แสงของพืช ไม่ใช่จากใต้ดิน
ทำความรู้จักกัญชง และทำไม Plasticana เลือกใช้
กัญชง (hemp) เป็นพืชตระกูลเดียวกับกัญชา แต่เป็น สายพันธุ์อุตสาหกรรม ที่มีสารเมา (THC) ต่ำจนไม่ออกฤทธิ์ มนุษย์ปลูกมานับพันปีเพื่อเอา เส้นใยจากลำต้น ที่เหนียวและทนทาน — และเส้นใยนี้เองที่ Plasticana นำมาผสมในพลาสติก เพราะมันทำหน้าที่ถึง 3 อย่างในคู่เดียว:
- แทนที่ปิโตรเลียม — คาร์บอนจากพืชเข้ามาแทนเนื้อพลาสติกบางส่วน
- เสริมความแข็งแรง — เส้นใยเป็นเหมือนโครงเสริมในเนื้อวัสดุ
- ให้สีโดยธรรมชาติ — น้ำตาลในเส้นใยจะ "คาราเมลไลซ์" ตอนขึ้นรูปด้วยความร้อน เกิดเป็นสีคาราเมลเอกลักษณ์ โดยไม่ใช้สีย้อมเลย
เศษเส้นใยที่กระจายในเนื้อรองเท้ายังสร้างลายจุดเฉพาะตัว ทำให้ ไม่มีรองเท้า Plasticana คู่ไหนในโลกที่ลายเหมือนกัน
ที่สำคัญ ทั้งไร่กัญชงและโรงงานผลิตอยู่ในฝรั่งเศสทั้งหมด ภายใต้มาตรฐานสิ่งแวดล้อม ISO 14001 และเมื่อรองเท้าหมดอายุการใช้งาน ก็สามารถนำกลับเข้ากระบวนการรีไซเคิล บดเป็นเม็ดวัสดุแล้วขึ้นรูปเป็นของใหม่ได้อีกรอบ
จากแปลงผักสู่ท้องถนน: ปรากฏการณ์ที่ไม่มีใครวางแผน
Plasticana ไม่เคยจ่ายค่าโฆษณา ไม่มีแคมเปญการตลาด แต่จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นในปี 2020 เมื่อ Emily Bode ดีไซเนอร์ชื่อดังแห่งนิวยอร์ก หยิบรองเท้าทำสวนของแบรนด์ขึ้นรันเวย์แฟชั่นผู้ชาย จากนั้นกระแส "ใส่รองเท้าทำสวนเดินเมือง" ก็ระเบิดขึ้นในบรูคลิน แล้วลามไปทั่วโลก
สื่อระดับโลกทยอยเขียนถึงไม่หยุด ตั้งแต่ Vogue, GQ, The Guardian, Financial Times, Elle ไปจนถึง Harper's Bazaar มีการ collaboration กับ JJJJound สตูดิโอสตรีทแวร์ระดับคัลท์จากมอนทรีออล และความต้องการพุ่งสูงจนสินค้าขาดตลาดไปทั่วโลกอยู่หลายช่วง ทั้งหมดนี้เกิดกับแบรนด์ที่เจ้าตัวเรียกตัวเองว่า "nano brand" ที่ไม่มีแม้แต่หน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง
2 รุ่นที่ LAY เลือกมาให้ลอง
Plasticana Gardana - ตัวไอคอนของแบรนด์
Gardana คือรองเท้า clog ทรงหัวโตที่เปิดตัวในปี 2009 ในฐานะรองเท้าสำหรับทำสวนแท้ๆ พื้นหนา เกาะพื้นดี สวมถอดง่าย กันน้ำกันโคลนได้สบาย แต่ด้วยสีคาราเมลธรรมชาติและลายเส้นใยเฉพาะตัว มันกลับกลายเป็นรองเท้าที่แมตช์กับลุคเมืองได้อย่างเหลือเชื่อ — ใส่กับกางเกงทรงหลวม เดนิม หรือแม้แต่ชุดทำงานแบบผ่อนคลาย นี่คือรุ่นเดียวกับที่สร้างปรากฏการณ์ในบรูคลินและถูกสื่อทั่วโลกยกให้เป็น it shoe ตัวจริง
Plasticana Opana - mule เปิดส้นสำหรับวันสบายๆ
Opana คือรองเท้าทรง mule เปิดส้น สวมง่ายกว่า โปร่งกว่า เหมาะกับอากาศร้อนแบบบ้านเราเป็นพิเศษ ใช้วัสดุกัญชงคอมโพสิตแบบเดียวกับ Gardana ทุกประการ รุ่นนี้เพิ่งได้รับเลือกจาก GQ ให้ติดโผ mule ที่ดีที่สุดสำหรับผู้ชาย และกำลังเป็นรุ่นที่แฟนๆ ทั่วโลกจับตามองต่อจากพี่ใหญ่ Gardana
ทั้งสองรุ่นใส่ได้ทั้งชายหญิง และยิ่งใส่นานสีคาราเมลยิ่งสวยขึ้นตามกาลเวลา
ทำไมถึงควรมีสักคู่
ในยุคที่คำว่า "ยั่งยืน" ถูกใช้จนเฝือ Plasticana คือแบรนด์ที่ลงมือทำเรื่องนี้มาตั้งแต่ก่อนใครจะพูดถึง ลดปิโตรเลียมจริง ผลิตในประเทศจริง รีไซเคิลได้จริง และไม่เคยต้องพึ่งการตลาดเพื่อพิสูจน์ตัวเอง รองเท้าที่ทั้งมีเรื่องราว มีจุดยืน และมีลายเฉพาะตัวไม่ซ้ำใครในโลก